MUTSUZUM HUZURSUZUM KAYGILIYIM

Ä°nsan psikolojisinde ve iç dünyasın duyguların önemli bir yeri vardır. Duygular, ilk ve en ilkel kendimizi ifade etme biçimidir. DoÄŸarken aÄŸlarız ve iliÅŸkilerimizde ve dünyamızdaki ikinci duygu da memnunluk ve gülümsemedir. Ama mutluluk, doyumla gülümseme ya da anneyi tanıyarak gülme 6-7 aylıkken ortaya çıkar. Yani önce aÄŸlama sonra gülme gelir. AÄŸlamak, üzüntü, kaygı ve korku ile baÄŸlantılıdır. Hatta mutluyken de aÄŸlanabilir. Bu duygular, iç dünyayla, bedenle ve diÄŸer kiÅŸilerle iliÅŸki kurmayla yakından baÄŸlantılıdır.

MUTSUZLUÄžUN BAZI KAYNAKLARI

MutsuzluÄŸun ilk izleri doyumsuzlukla baÄŸlantılıdır. BebeÄŸi de doyuran anne olduÄŸundan doyamayan bir bebeÄŸin mutsuz ya da kaygılı bir annesi olması olasılığı yüksektir. MutsuzluÄŸun ikinci kaynağı kayıplarla iliÅŸkilidir. Bebek anne ya da babasını kaybettiÄŸinde önce kaygılanır, kayıp süresi uzarsa çaresizlik hissi güçlenir ve mutsuzlaşır. Üçüncü kaynak sevilen kiÅŸinin deÄŸil de bu kiÅŸinin sevgisinin kaybedilmesidir. Sevgiliden ayrılma hali yaÅŸamsal bir kayıp deÄŸildir ama sevgili ve sevgisinin kaybı derin bir mutsuzluk ve yaÅŸamdan vazgeçiÅŸi getirebilir. Bazen de hiç elde edilmemiÅŸ hayaller ve hedefler kaybedilir ve kiÅŸi mutsuzlaşır. KiÅŸiye hiçbir ÅŸey olmadan yalnızca bir sevdiÄŸinin mutsuz olması da mutsuzluÄŸun kaynağı olabilir.

MUTSUZLUÄžUMDAN NASIL KURTULURUM?

Mutsuzluk ve diÄŸer rahatsız edici duygular, birer uyarı olarak deÄŸerlendirilebilir. Duyguları anlamaya çalışmak farkındalıklar yaratır ve kiÅŸiyi ya çözüme ya da deÄŸiÅŸime götürür. Bazen doÄŸrudan bir deÄŸiÅŸim getirmese de duyguları deÄŸerlendirme sayesinde bir boÅŸalım yaÅŸanır. Bu boÅŸalımın ardından yeni dengeler kurulabilir. Ä°nsan ruhsallığını en kötü etkileyecek ya da bugün için geçiÅŸtirmeyi saÄŸlayabilecek ama daha sonraları yine gündemi etkileyecek durum inkar ve yadsımadır. Duyguları, mutsuzluÄŸu ya da yaÅŸantıları inkar etmek, yadsımak onları yok etmez. Ama bazen inkar etme gereksinimi olabilir. Ä°nsanın ruhsal yapısının, bazen dayanılamayacak durumları askıya alma ve kendisini hazır hissettiÄŸinde daha önce inkar ettiklerini deÄŸerlendirme ve gözden geçirme gibi bir özelliÄŸi vardır. ÖrneÄŸin baÅŸarısızlıklarını kabul etmeyen bir babanın yarattığı derin izlerle yıllarca yaÅŸamını düzenleyen bir kiÅŸi çocuÄŸunun baÅŸarısızlıkları ile karşılaşınca bu durumun yarattığı etkileri yeniden yaÅŸamaya ve yeniden deÄŸerlendirmeye baÅŸlayabilir. Böyle bir yeniden yaÅŸam ve yeniden canlandırma yaÅŸayan kiÅŸi bir fırsat elde etmiÅŸ gibidir. Bu fırsatı iyi deÄŸerlendirir ve kendi yaÅŸadıklarını anlarsa mutsuzluÄŸu artar, üzüntülerini ve öfkelerini yeniden yaÅŸarsa önce kendi iç dünyasındaki olumsuz etkiler azalır. Sonra da çevresi ve bu örnekteki durumda çocuÄŸu ile iliÅŸkileri normalleÅŸir. ÇocuÄŸu ile yaÅŸadıklarını daha kolay dile getirmeye onunla daha rahat iliÅŸki kurmaya baÅŸlar. Bunu yapmazsa benzer iliÅŸki biçimi devam eder. Kendisi babası ile iliÅŸkisinde ne kadar mutsuz olmuÅŸ, kızgınlıklar ve suçluluklar yaÅŸamışsa bu iliÅŸkinin benzerini çocuÄŸu ile tekrar tekrar yaÅŸamaya devam eder. Mutsuzluk kuÅŸaklar arasında aktarılarak devam edebilir.

BENÄ° MUTSUZ EDEN O

MutsuzluÄŸun devamına neden olan durumlardan birisi mutsuzluÄŸu ve beraberindeki olumsuz duyguları yansıtmaktır. MutsuzluÄŸunun kaynağını her zaman diÄŸer olarak gören ve diÄŸerini suçlayan kiÅŸinin diÄŸeri üzerinden çözümler üretmesi çok zordur. Mutsuz evliliklerde bunu sıklıkla görürüz. EÅŸler kendi sorumlulukları, mutsuzluklarındaki kendi rolleri üzerinde hiç durmazken eÅŸlerini suçlama ve mutsuzluÄŸun ortadan kaldırılmasında onların üzerine düÅŸen görevler konusunda uzun söylevler verebilirler. Bu kiÅŸiler kendi durumlarını ve mutsuzluklarındaki kendi rollerini kabul etmedikçe mutsuzluk sürer. Bu mutsuzluklarından nasıl çıkabileceklerini bir türlü bulamazlar. Bu bir tür bağımlılık biçimidir de.

SUÇLULUK

Suçluluk duygusu ve kiÅŸinin kendisini suçlaması, mutsuzluk doÄŸuran ve mutsuzluÄŸun devam etmesine neden olan bir diÄŸer etkendir. Çok ilginç bir biçimde bir baÅŸarı ya da bir tatil bile suçluluk hissettirirse mutsuzluÄŸa neden olabilir. ÖrneÄŸin bir kiÅŸi isteklerinin gerçekleÅŸmesini ebeveynlerinden uzaklaÅŸma ve ayrılma olarak algılarsa her baÅŸarı, geliÅŸim ve bireyselleÅŸme ona kaygı ve mutsuzluk getirecektir. BaÅŸarı ve kazanımlar bazen mutsuzluk getirebilir.

PAYLAÅžIM

Bir mutsuzluk, geçmiÅŸte benzerleri yaÅŸanmışsa daha kötü etkileyecektir. GeçmiÅŸte benzerlerinin yaÅŸanmadığı bir mutsuzluk ortaya çıktığında bile bunu derinlemesine araÅŸtırmak ve deÄŸerlendirmek mutsuzluÄŸun paylaşılmasını, boÅŸalmasını ve çözümlerin bulunmasını saÄŸlar. Bu elbette bir diÄŸer kiÅŸi ile yapılabilir. Bazen bunun sevilen ve deÄŸer verilen, güvenilir birisi ile yapılması yeterli olur. Ä°nsanın yanında sıcak ve derin bir ayna bulabilmesi iyileÅŸtiricidir.