DEPRESYONDA KLÄ°NÄ°K ÖZELLÄ°KLER

Depresyonda ana belirti çökkün duygudurumu ve ilgi-istek azalmasıdır. Çökkün, kederli, üzgün ve acı verici duygular baskındır. Bu duygular hastanın kendisi tarafından söze dökülebilir. Yüz görünümünden, ses tonundan ve davranışlarından anlaşılabilir ya da yakınları üzgün ve mutsuz olduÄŸunu anlatır. Ä°lgi ve istek azlığı, hoÅŸlandığı etkinliklerden ve yaÅŸamdan zevk alamama (anhedoni) belirgindir.

Devinimlerde yavaÅŸlama, yorgunluk, bitkinlik, konuÅŸmada yavaÅŸlama, zamanın yavaÅŸ geçmesi görülür. Psikomotor ajitasyon da olabilir.

DüÅŸünce içeriÄŸinde kayıp düÅŸünceleri, umutsuzluk, karamsarlık, yetersizlik, deÄŸersizlik, suçluluk ve ölüm düÅŸünceleri olur. GeçmiÅŸ hatalarla uÄŸraÅŸma, cezalandırılma düÅŸünceleri ve depresif temalı sanrılar olabilir.

Uyku ve iÅŸtah bozuklukları, menstürel düzensizlik, cinsel isteksizlik gözlenir.

Major Depresif Bozuklukta ÅŸu belirtilerin çoÄŸu en az 2 hafta süresince gözlenir:

• Hemen her gün, gün boyu süren çökkün duygudurumu
• Hemen her gün, gün boyu süren belirgin ilgi ve istek azlığı, zevk alamama
• Belirgin kilo kaybı
• Uykusuzluk ya da aşırı uyuma
• Psikomotor ajitasyon ya da retardasyon
• Enerji azalması, yorgunluk
• Dikkati toplamada güçlük, konsantrasyon kaybı
• DeÄŸersizlik, yetersizlik ve suçluluk duyguları
• Ölüm düÅŸünceleri, planları ve giriÅŸimi

Bu semptomlar

Sosyal, mesleki ve diÄŸer alanlarda iÅŸlevsellikte bozulmaya neden olur.

Madde kullanımına ya da başka bir hastalığa bağlı değildirler.

Yasla açıklanamaz.

Depresyon epizodunun kesitsel özelliklerine göre çeÅŸitli alt tipleri vardır:

Melankolik özellikli:

Tüm etkinliklere karşı ilgisizlik ve zevk alamama, çökkün duygudurumu, sabaha karşı erken uyanma, sabahları belirtilerde artış, psikomotor aktivitede aşırı artma veya azalma, ağır suçluluk duyguları, belirgin kilo kaybı vardır.

Katatonik özellikli:

Motor hareketsizlik ya da stupor, ağır negativizm, konuÅŸmama gibi özellikler bulunur.

Atipik özellikli:

Duygudurumunda tepkisellik, olumlu olaylarda geçici düzelmeler, kilo alımı, iÅŸtah artışı, aşırı uyuma, kol ve bacaklarda kurÅŸun gibi olma duygusu, kiÅŸiler arası reddedilmeye karşı duyarlılık, birlikte bunaltı bozukluklarının bulunması gibi özellikler gösterirler.

Postpartum depresyon:

DoÄŸumdan sonraki ilk 4 hafta içinde ortaya çıkmıştır.

Gidiş ve Sonlanım:

Belirtiler baÅŸlangıçta hafif olduÄŸundan rahatsızlık belli olmayabilir. ÇeÅŸitli bedensel yakınmalar, halsizlik, çabuk yorulma ve iÅŸtahsızlık nedeniyle diÄŸer hekimlere ya da uzmanlık dallarına baÅŸvurabilirler. Hafif ya da orta derecede depresyon nöbeti genellikle 2-3 haftadan birkaç aya kadar (ortalama 2-4 ay) sürer. Ağır depresyonlar ise süre ortalama 10 aydır. Nöbetlerin uzunluÄŸu hastalığın gidiÅŸine, psikososyal etkenlere, tedavinin düzensiz ve eksik oluÅŸuna baÄŸlı olabilir. Etkilenen hastaların %75’i genellikle ilk ataktan sonraki 6 ay içinde ikinci bir depresyon atağı geçirirler. YaÅŸam boyu geçirilen ortalama depresyon atağı 5 tir. Sonlanım genel olarak iyidir; %50 düzelme, % 30 kısmi düzelme, % 20’sinde kronik süreç geliÅŸir.

Ä°kinci ve üçüncü nöbetlerde saÄŸaltımın hemen baÅŸlamaması, ilk nöbetin uzun sürmesi, zor psikososyal ÅŸartlar, düzensiz ve yetersiz saÄŸaltım, ağır kiÅŸilik sorunları depresyonda süreÄŸenleÅŸmeyi artırmaktadır. KiÅŸilik bozukluÄŸunun olmaması, kiÅŸiliÄŸin çevreye ve ÅŸartlara uyum yapma yetisinin geliÅŸmiÅŸ olması, olumlu aile, iÅŸ ve uÄŸraşı koÅŸulları, erken tedavi baÅŸlangıcı, yaşın genç olması, nöbetlerin seyrek ve iyilik dönemlerinin uzun olması, madde bağımlılığının olmaması depresyonda olumlu sonlanım belirtileridir.