Sosyal fobi; toplum içinde otururken, konuÅŸurken ya da herhangi bir eylem yaparken kızarma, terleme, ellerin titremesi, kendini küçük düÅŸürecek yanlış bir ÅŸey yapma kaygısı ve korkusu olarak algılanır. Bu nedenle kiÅŸi, topluluk içine girmekten kaçınır. Girmek zorunda kalınca da sıkıntıya baÄŸlı ortaya çıkan belirtilerden rahatsız olur. KiÅŸi bu korkunun ve belirtilerin topluluk içinde herkes tarafından fark edileceÄŸinden de korkarak topluluÄŸa girmekten çeÅŸitli bahaneler bularak kaçınır.

Sosyal fobi genel olara yaÅŸamın ikinci 10 yılında baÅŸlayan, bu kadar erken baÅŸlangıcı olması nedeniyle genelde ruhsal geliÅŸim sorunlarına da yol açan bir rahatsızlıktır. Tedavi edilmezse kronik bir seyir gösterir.

Sosyal ortamlarda herkes bir miktar kaygı duyabilir. Bu kaygı normaldir ve gereklidir. Çünkü bir miktar kaygı bizim çevreye karşı daha duyarlı olmamızı saÄŸlar. Oysa sosyal fobide bu kaygı düzeyi kiÅŸinin günlük yaÅŸamını etkiler durumdadır. Çünkü hem hastalığa baÄŸlı olarak ortaya çıkan kaçınma davranışı kiÅŸinin yaÅŸamında yapması gereken ÅŸeyleri yapamamasına neden olarak sıkıntı yaratmakta hem de bu kaygıya baÄŸlı olarak ortaya çıkan çeÅŸitli ruhsal ve bedensel belirtiler nedeniyle de günlük yaÅŸamını etkilemektedir. Yapılan çalışmalarda sosyal fobi belirtilerinin toplumun %10 unda görüldüÄŸü saptanmıştır. Bu kadar yaygın görülmesine raÄŸmen yeterince tanınmamakta ve tedavi edilmemektedir. Çünkü bazen insanlar:

1. Buradaki utangaçlığın, insanın doÄŸal bir yönü olduÄŸu düÅŸünebilmekte,

2. Bu durumu psikiyatrik bir bozukluk olarak kabul etmemekte,

3. Olumsuz da olsa bir takım baÅŸetme yöntemleri geliÅŸtirerek durumu kısmen kontrol altında tutabilmekte,

4. Çevrenin olumsuz deÄŸerlendirmelerinden korktukları için yardım almaktan çekinmekte,

5. Ortaya çıkan bedensel belirtiler (kalp çarpıntısı, baygınlık hissi, mide bulantısı…) nedeniyle ruhsal yardıma baÅŸvurmak yerine diÄŸer tıp doktorlarına giderek tedavi aramakta,

6. Hastaların baÅŸvurduÄŸu saÄŸlık çalışanları sosyal fobi hakkında yeterli bilgiye sahip olmadığında, psikiyatriste yönlendirmemektedirler.

Dünya Psikiyatri BirliÄŸi Sosyal Fobi çalışma grubu sosyal fobinin temel özelliklerini 3 boyutta toplamaktadır:

1. Sosyal bağlamlarda diğer kişiler tarafından incelenme ve yargılanma kaygısı ve korkusu,

2. Küçük düÅŸme, utanç duyma olasılığı olan koÅŸullarda belirgin ve sürekli performans kaygısı ve korkusu,

3. Bu tür kaygı ve korkuların hissedildiÄŸi veya hissedilebileceÄŸi koÅŸullardan kaçınma.

Heimberg ve Barlow’a göre sosyal açıdan iÅŸlevsel olan kiÅŸilerde ve sosyal fobiklerde sosyal iÅŸlev yapmalarını gerektiren örtük ya da açık bir taleple karşılaÅŸtıklarında oluÅŸan iÅŸleyiÅŸ ÅŸöyledir:

Sosyal Ä°ÅŸlevselliÄŸi Olan KiÅŸi;

1. Olumlu duygu ve beklentiler ile anksiyete ve davranışını kontrol edebilme algısı geliÅŸtirir,

2. Sosyal ipuçlarına dikkatini yöneltebilir,

3. Artmış otonomik uyarılma oluşur,

4. Sosyal ipuçlarına daha yeterli bir biçimde dikkati yoÄŸunlaÅŸtırır,

5. Ä°ÅŸlevsel sosyal performans geliÅŸir ve

6. SOSYAL DURUMLARA YAKLAÅžMA DAVRANIÅžI saÄŸlıklı bir biçimde ortaya çıkar.

Sosyal Fobisi Olan KiÅŸi;

1. Olumsuz duygu ve beklentiler ile anksiyete ve davranışını kontrol edemeyeceği algısı geliştirir,

2. Dikkatini olası baÅŸarısız sosyal davranışın sonuçlarına yöneltir,

3. Artmış otonomik uyarılma oluşur,

4. Sosyal ipuçları yerine olası baÅŸarısız sonuçlara dikkatini yoÄŸunlaÅŸtırır,

5. Sosyal performansta iÅŸlev bozukluÄŸu geliÅŸir,

6. SOSYAL DURUMLARDAN KAÇINMA DAVRANIÅžI ortaya çıkar.