drsevilayzorlu@gmail.com
TEL : 0242 316 98 99
Cetad Antalya Bölge Temsilcisi
BİPOLAR BOZUKLUK
BİPOLAR BOZUKLUĞUN BELİRTİLERİ NELERDİR?

Bipolar bozukluk, ÅŸiddetli duygudurum dalgalanmalarına neden olur; duygudurumda aşırı "yükselme" ve/veya alınganlık-sinirlilik (irritable), üzgünlülük ve umutsuzluk olabilir ve tekrar eski duruma geri dönülebilir. Sıklıkla aralarda normal duyguduruma geçilir. Enerjideki ve davranışlardaki keskin deÄŸiÅŸimler, duygudurum deÄŸiÅŸimleriyle birlikte olur. Alçakta hissedilen çökkünlük periyoduna depresyon, yüksekte hissedilen taÅŸkınlık periyoduna mani epizodu (atağı/nöbeti) denir.

Mani (veya bir manik epizot) belirtileri şunlardır:

  • Artan enerji, aktivite, yerinde duramama
  • Aşırı "yüksek", aşırı iyi, öförik duygudurum
  • Aşırı alıngan/sinirli (irritable) olma
  • UçuÅŸan düÅŸünceler ve çok hızlı konuÅŸma, bir fikirden diÄŸerine atlama
  • Baskılı konuÅŸma, baÅŸkalarının konuÅŸmasına izin vermeme
  • Dikkat dağınıklığı, konsantrasyon güçlüÄŸü
  • Uyku ihtiyacının çok azalması
  • KiÅŸinin yetenekleri ve güçleri konusunda gerçekçi olmayan inançlarının olması
  • Dini uÄŸraÅŸların artması, kiÅŸinin kendisini çok önemli birisi olarak görmeye baÅŸlaması
  • Karar verme yetisinin zayıflaması
  • Kötü sonuçlar doÄŸurma olasılığı yüksek, zevk veren etkinliklere katılma
  • Para harcama isteÄŸinin çok artması, hesapsız harcamalar yapma
  • Normalden farklı olan, geçici davranış deÄŸiÅŸiklikleri
  • Cinsel güçte ve cinsel istekte artış
  • UyuÅŸturucu, özellikle kokain, alkol ve uyku ilaçları kullanımı
  • Kışkırtıcı veya saldırgan davranışlar
  • Herhangi bir ÅŸeyin yanlış olduÄŸunu kabul etmeme, ikna edilememe
  • Sosyal aktivitede artış, sosyal mesafenin ayarlanamaması

EÄŸer bu belirtilerden birkaç tanesi, günün çoÄŸunda mevcutsa ve 1 hafta yada daha uzun bir süre neredeyse her gün sürüyorsa manik bir epizot teÅŸhis edilir.

Bunların yanında;

  • mesleki ve toplumsal iÅŸlevlerde önemli sorunlar vardır.
  • baÅŸkasına zarar vermesini önlemek için hastaneye yatırılmayı gerektirecek kadar ağırdır.
  • bu belirtiler bir maddenin veya ilacın kullanımıyla ortaya çıkmamıştır.

Depresyon (veya bir depresif epizot) belirtileri şunlardır:

  • Geçici süreyle yoÄŸun üzgünlük, endiÅŸelilik ve boÅŸluk duyguları
  • Umutsuzluk ve kötümserlik duyguları
  • Suçluluk, deÄŸersizlik veya acizlik hissi
  • Cinsel iliÅŸki dahil daha önce zevk alınan aktivitelere karşı ilgi kaybı
  • Enerjinin azalması, bitkinlik veya "yavaÅŸlama" duyguları
  • Konsantrasyonda, hatırlama ve karar vermede güçlük
  • Yerinde duramama (huzursuzluk) veya sinirlilik (irritabilite)
  • Aşırı uyuma veya uyuyamama
  • İştah deÄŸiÅŸimi ve/veya istemeden kilo alma veya verme
  • Fiziksel bir hastalık veya yaralanma nedeniyle olmayan kronik aÄŸrılar veya iyileÅŸmeyen baÅŸka bedensel belirtiler
  • Ölüm, özkıyım düÅŸünceleri veya özkıyım teÅŸebbüsü

Bu belirtilerin birkaçı, gün boyunca sürer ve 2 hafta yada daha uzun bir zaman boyunca devam ederse depresif bir epizot teÅŸhis edilir.

Hafif veya orta maniye hipomani denir. Hipomani bir insana kendini iyi hissettirebilir ve hatta iyi çalışma ve artan verimlilikle iliÅŸkili bile olabilir. Böyle olduÄŸunda aile ve arkadaÅŸlar duygudurum dalgalanmalarını anlamaya baÅŸlasalar bile, kiÅŸi herhangi bir farklılık olduÄŸunu kabul etmeyebilir. Fakat uygun bir tedavi uygulanmadığında bazı kiÅŸilerde hipomani ağır maniye kayabilir veya depresyona geçiÅŸ olabilir.

 

Bazı durumlarda ağır mani veya depresyon epizotları psikotik belirtiler de içerebilir. Genel psikotik belirtiler:

  • sanrılar-halüsinasyonlar (olmayan ÅŸeyleri duyma, görme veya sezme),
  • delüzyonlar (yanlış, mantıksal açıklamalardan veya kiÅŸinin genel kültürel anlayışından etkilenmeyen kuvvetli inançlar).
  • GerçeÄŸi deÄŸerlendirme yetisinin bozulması.

Bipolar bozuklukta psikotik belirtiler o andaki  aşırı mani veya depresyon duygudurumunu yansıtma eÄŸilimindedir. ÖrneÄŸin manide devlet baÅŸkanı veya özel güçleri, zenginliÄŸi olduÄŸuna inanma ile kendini gösterebilen grandiyözite/büyüklenmecilik delüzyonu ortaya çıkar; depresyonda ise suçluluk, deÄŸersizlik, mahvolduÄŸu, beÅŸ parasız kaldığı, çok ağır bir suç iÅŸlediÄŸi delüzyonu görülebilir. Bu belirtileri gösteren insanlar, bazen yanlışlıkla ÅŸizofreni olarak teÅŸhis edilirler.

Bu hastalığı anlamaya çalışırken farklı duygudurumların bir yelpazede veya sürekli bir aralıkta deÄŸiÅŸtiÄŸini düÅŸünmek faydalı olacaktır. Bir uçta ağır depresyon, üzerinde orta depresyon ve onun üstünde hafif düzeydeki çökkün duygudurum yer alır. Hafif çökkünlük durumu kısa süreli olduÄŸunda bazı insanlar tarafından hüzünlülük (the blues) olarak tanımlanır ancak kronik olduÄŸunda "distimi" adı verilir. Distimi, depresyon ölçütlerinin tam karşılanmadığı, iÅŸlevselliÄŸin tam bozulmadığı ama isteksizlik ve mutsuzluÄŸun uzun süre boyunca sürdüÄŸü, bir kiÅŸilik özelliÄŸi gibi olduÄŸu durumdur. 

Yelpazenin ortasında normal ve dengeli duygudurumu vardır. Yukarı çıktıkça hipomani (hafif, orta mani) ve onun da üstünde ağır mani görülür.

Tedavi görülmesine raÄŸmen hastaların küçük bir oranı remisyona girmez ve kronik semptomlar yaÅŸamaya devam eder.

Bununla birlikte bazı insanlarda, mikst (karma) bipolar denilen durumda, mani ve depresyon belirtileri birlikte görülebilir. Karma durum belirtileri çoÄŸu kez ajitasyonu, uyku sorunlarını, iÅŸtahta önemli deÄŸiÅŸimleri, psikozu ve özkıyım düÅŸüncelerini içerebilir. Bu durumdaki bir insan çok üzgün ve umutsuz bir duygudurumdayken aynı zamanda aşırı enerjik de olabilir.

Bipolar bozukluk, bazen bir ruh hastalığından farklı bir problemmiÅŸ gibi görülebilir. ÖrneÄŸin, alkol yada madde kötüye kullanımı, zayıf okul ve iÅŸ performansı veya gergin insani iliÅŸkiler gibi. Gerçekte bu tip problemler altta yatan duygudurum bozukluÄŸunun iÅŸaretleri olabilirler.



Web Sitlerimiz: Antalya Terapi Psikiyatri | Antalya Cinsel Terapi | Neo Rezonans Antalya | Sevilay Zorlu